maandag 15 augustus 2011

Agathe Bursin - Westhallen

Onlangs waren we met een groep op bezoek bij Agathe Bursin.


Zij maakt haar wijnen vanuit het plaatsje Westhallen, iets ten Zuid-Westen van Colmar.
De familie bezit grond op Schneckelberg, Zinnkoepflé en de Bollenberg. Maar iets van 3,7 hectare. Kennelijk genoeg om van te leven.

Ruiken en proeven
Als klein meisje werd Agathe al getraind door hoor Oma om geuren te herkennen. Bijvoorbeeld door de basisvraag te stellen: ruikt dit naar ‘bloemen’ of ‘fruit’ ?
Volgens de overlevering ging haar Oma nog verder door haar ‘blind’ dingen voor te houden en in de mond te leggen, die ze dan moest benoemen. Dat is een geweldige training.

Probeert u het thuis ook maar eens. Gewoon met nootmuskaat, kaneel, peper, gardamon en bijvoorbeeld een stukje handzeep. Doe e.e.a. in een klein flesje of potje en geef het flesje een nummer.
Vervolgens laat u de flesjes blind rond gaan en moeten de mensen opschrijven wat ze ruiken. Kinderen vinden dit vaak ook een leuk spelletje.
Ik zal u zeggen: dat is hartstikke moeilijk. Ik bedoel je herkent het, maar wat IS het? Ondanks deden we dit ook mij een bijeenkomst van de Confrérie Saint Etienne. Zie de foto.



Afijn Agathe Bursin heeft eea met de paplepel ingegoten gekregen. En daar heeft ze vandaag de dag nog steeds plezier van bij het maken van haar wijnen.

Bourgogne en Rhone
In de Bourgogne en Rhone leerde Agathe om te gaan met witte wijnen en hoe die te vinificeren.
Ook daar hebben ze kleine stukjes grond op verschillende hoogten en steile hellingen.

De wijnen
Vermeldenswaard is dat Bursin een bijzondere Sylvaner maakt. Normaliter worden zo ver ik weet, van Sylvaner druiven geen topwijnen gemaakt in de Elzas. Flessen kosten rond de 6 Euro. Je hebt dan ‘gewoon’ een plezierige drinkwijn die goed combineert met zeevruchten, zuurkool en bijvoorbeeld salades.

Moeder Bursin vertelde dat zij bij de wijngaard de Sylvaner druiven beter behandelen. Ze krijgen een mooiere, hogere helling waarin ze volop kunnen gedijen. Volgens haar krijgt Sylvaner bij heel veel wijnboeren gewoon de kans niet. Die bewaren hun mooie percelen voor Rieslings en Pinot Gris.
Hoe dan ook de Eminence Sylvaner Grand Cru Zinnkoefle, die we dronken is ongelofelijk vol en krachtig. Iets zoet en krachtig met een mooie zuurbalans. De afdronk is eindeloos lang, Super! Ik zou hem in een blind-proeverij misschien niet eens herkennen als een Sylvaner.

De Rieslings zijn mooi vol, citrus, granny Smith. Het juiste zuurtje zonder te eenkennig en krachtig te worden. Zoals te verwachten is de Grand Cru complexer en gelaagder.



Steeds vaker proeven we in de Elzas Pinot noirs die doet denken aan de Pinot Noirs uit de Bourgogne. Ze zijn niet zo licht en rose-achtig, maar mooi vol en fruitig met stevige tannines en houttonen. Een uitstekende ontwikkeling.

Interessant zijn ook de assemblages die bij Bursin worden gemaakt. Hugel maakt assemblages en bijvoorbeeld Tempe en Deiss. Omdat je niet altijd weet welke druiven er in zitten en in welke %’s, is het vergelijken van assemblages moeilijk.
Nb. Het betreft hier overigens percelen met verschillende druiven die gezamenlijk worden geoogst en gezamenlijk worden gevinificeerd. Het is dus NIET zo dat de wijnen later worden samengevoegd.

L’Assemblage de Bursin (2010) komt van verschillende cepages die wel allemaal bij elkaar op één stuk grond staan. Zoals gezegd vergelijken is moeilijk, maar we dronken een heel plezierige fruitige wijn. Niet super lang of complex, maar voor 6,60 een uitstekend produkt.

l'as de B 2006 Bursin


Resumerend kunnen we zeggen dat Bursin kwaliteitswijnen maakt vanuit een duidelijke filosofie.
Daar de produktie klein is, zijn haar wijnen vaak snel uitverkocht. Zeker als je bedenkt dat ze toch over de gehele wereld verkrijgbaar zijn, waaronder in Nederland.

zondag 26 juni 2011

Bij het arrangement dit weekend proefden we diverse Rieslings and Pinot Grises van Jean Geiler, Marcel Deiss, Dopff, diverse cooperaties en van Baumann Zirgel.

zondag 12 juni 2011

Marc Tempé

Een bijzondere wijnboer in de Elzas is Marc Tempé. Bijzonder omdat hij een aantal dingen anders doet.


De druiven worden met de hand geplukt. En daarna wordt voor alles de tijd genomen. Om te beginnen met het persen. Er wordt vervolgens nooit suiker toegevoegd om het alcoholpercentage te verhogen. Voor de fermentering krijgt de wijn ook meer tijd dan gebruikelijk. Minimaal 2 jaar mag het proces doorgaan. Daarvoor gebruikt hij onder meer oude(re) houten vaten uit de Bourgogne (zie foto’s). De ‘lieu dits’ en de grand cru’s worden niet gefilterd bij het bottelen. En zo kan ik nog wel even doorgaan.


Tempé maakt ook blends. Mixes van Pinot Gris en Gewurztraminer bijvoorbeeld. Dit is een benadering die niet door iedereen gewaardeerd wordt. Maar eigenlijk is het heel interessant. Net als bij bijvoorbeeld Bordeauxs kun je de zwaktes en sterktes van verschillende druiven elkaar laten aanvullen, cq. opheffen. Waarom niet?

Hij is niet de enige biologische wijnboer in de Elzas. Ze hebben zo’n 20 hectare grond ter beschikking. Dat is best aardig. Ik ken wijnboeren die al goed kunnen leven met minder dan de helft.

Hoe dit alles economisch kan, is mij niet helemaal duidelijk. De prijs van een fles moet immers gewoon een stuk hoger zijn?
Als ik het goed begrepen heb, doen ze het vooral goed in de export naar Japan. In Nederland gebeurt er nog niet zo veel. Dat zou echter best anders kunnen: het is een mooie marketing case. Marc Tempé is letterlijk een mooi figuur. Hij is een merk. En hij maakt lekker eigenwijs een mooi product. Dat staat buiten kijf. Maar hij ‘verkoopt’ zijn filosofie ook goed. Het verhaal om hem wordt steeds bekender. Daarnaast doen biologische producten en wijnen het sowieso steeds beter.

Proefnotities
Zeer opvallend vond ik dat in zijn Rieslings, maar ook in zijn Pinot Gris en ook bijvoorbeeld zijn Gewurztraminer steeds een heel herkenbaar “spoortje zuur’ te proeven was. Volgens zijn vrouw Anne Marie doen ze dat expres. Als een soort handtekening.


Alliance 2003 Dit is zo’n mix, in dit geval van Pinot Blanc, Riesling and Sylvaner. Je ruikt bloemen en kruiden en die proef je ook. Met een mooi zuurtje erdoor heen.

Pinot Gris Zellenberg 2003 Smaakt vol en gebalanceerd, tikje droog. In de neus heeft hij duidelijk ook iets zoets. In de afdronk weer mooi dat zuurtje.

Gewurztraminer Zellenburg 2005 Sommige Gewurztraminer zijn voor mij ‘too much’ om ‘zo’ te drinken. Met iets te eten erbij wordt het anders. Deze wijn kan ook zonder eten. Dat komt omdat hij niet te wee-zoet is en ook iets kruidigs heeft en weer dat spoortje zuur.

Pinot Noir Altenbourg 2004 Dit is zo’n jongen die anderhalf jaar in de vaten mocht rijpen (zie foto’s). Mooi geworden. Je proeft aardbeien en kersen en in de neus ook de associatie van hooi.

Riesling Grafenreben 2003 Deze wijn mocht zelfs 20 maanden fermenteren. Volgens mij zoiets als de draagtijd van een olifant. En dan nog es 3 jaar in zo’n vat. Resultaat, rijk complex en door het hout iets van vanille en noten. Veel mineraliteit en ook iets van petroleum. Of dat laatste ‘mag’, cq. goed is: daarover zijn de meningen verdeeld. Ik moet zeggen dat daar het slechts om een zweem gaat, het lekker en karaktervol is.

Riesling Grand Cru Mambourg 2000 Het schijnt dat Marc deze wijn nauwelijks verkoopt. Ze bewaren hem voor kleine kring of drinken hem zelf. Prachtige Riesling met veel mineraliteit en tonen van karamel en banaan. Ook weer die Petroleum zweem.

Pinot Gris Grand Cru Furstentum Vendanges Tardives 2001 Alles wat je van een late oogst mag verwachten. Rijk, vol, veel mineraliteit. Gelukkig niet te zoet.

donderdag 21 april 2011

Lente !

Het is lente! De dagen worden langer, jonge groenten beginnen te ontkiemen en de asperges zijn er al weer. Het is dus tijd voor lekkere voorjaarsgerechten.



De asperge is de eerste groente die het voorjaar met zich mee brengt. Elzaswijnen zijn uitstekende begeleiders van aspergerechten. De wijn mag enerzijds de verfijnde smaak van de asperges niet overheersen, maar mag anderzijds niet te licht zijn, want dan verdwijnt de wijn volledig naar de achtergrond.
Traditioneel worden asperges vaak gecombineerd met de zachte kruidige smaak van de Pinot Blanc druif. Pinot Blanc is zo neutraal van smaak dat hij eigenlijk bij alles past, dus ook bij asperges.

Pinot blanc is de witte versie van de pinot noir. Pas tijdens het congres van Chalons in 1896 is er onderscheid gemaakt tussen dit ras en de chardonnay. Pinot blanc en auxerrois (auxerrois de Laquenexy) worden vaak samen als pinot blanc of pinot aangeduid. Heel vaak dient hij als druif voor de basiswijn van Crémant d’Alsace.

Pinot Blanc past even goed bij voor- als hoofdgerechten. Hij sluit aan bij allerhande eenvoudige bereidingen met vis, wit vlees, gevogelte of eiergerechten (eieren uit het pannetje, omelet, quiche). Ook past hij goed bij zachte kazen als crème de gruyère of verse carré.

Nog even terug naar de asperges: probeer ook eens een wat vollere Riesling. En ook de Muscat d`Alsace, de enige droge muskaatwijn van Frankrijk laat zich goed combineren met asperges. Dit is ook een mooie tijd om heerlijke voorjaarsgerechten te proberen en daar horen ook Elzaswijnen bij. Probeer eens een salade van voorjaarsgroenten en gerookte kip met een heerlijk glas.

Pinot Blanc en andere mooie Elzaswijnen kunt u in Nederland bestellen bij elzas-wijn.nl Ze importeren wijnen van 5 verschillende wijnhuizen rond Scherwiller.

maandag 21 maart 2011

HPO in de Elzas ?!


Onlangs besprak ik het HPO boekje. Over champagne schreven ze: "Champagne is door marketing, branding en heel slim zijn (zwakke jaren maskeren, assemblages, 3 druivenrassen) heel HPO, en dan voornamelijk omdat de makers voor andere dan gebaande paden durven en weten te kiezen".

Ik vroeg mij toen af of ze dat in de Elzas ook doen. Ik weet nu het antwoord: In ieder geval voor een aantal wijnhuizen en wijnen is dat inderdaad het geval.

Op de voorjaarsmasterclass op 19 maart in Colmar dronken we onder meer een Hugel Gentil, dat is een mix van Sylvaner en Riesling en een Trimbach Riesling, beiden van 2008 volgens het etiket.

De Hugel is licht, fris; een mooie droge assemblage. De Trimbach is verrassend zoet en vol met ‘pas’ in de afdronk het Riesling zuurtje.
Van de Gentil worden jaarlijks maar liefst 500.000 flessen geproduceerd en van de Trimbach 340.000. Beide wijnhuizen exporteren onder meer naar de Verenigde Staten en Japan. China wordt ook steeds belangrijker.
Ik hoorde dat de Trimbachs een appartement in de U.S. hebben. Ze zitten daar elk jaar 2 tot 3 maanden om alle belangrijke klanten in de US te kunnen helpen.

Het is voor beide wijnproducenten van belang dat ze elk jaar weer een herkenbare wijn van constante kwaliteit kunnen leveren. Alleen al daarom kunnen en zullen in zo’n 2008 fles dus ook andere jaren voorkomen, zo werd mij verteld. Maar daar is dus niets mis mee. Sterker nog het is heel HPO.

donderdag 10 maart 2011

Duits op zijn Frans - Zind Humbrecht


Er komen vele prachtige wijnen uit de Elzas. De topwijnen komen van Kuentz-Bas, Trimbach, Marcel Deiss, en bijvoorbeeld Zind Humbrecht.
In Nederland zijn daarnaast Beyer, Rolly Gassmann, Weinbach, Bruno Sorg, Marc Kreydenweiss, Hugel, Domaine Ostertag en Albert Boxler niet onbekend.
En wellicht kent u ook producenten als Leon Beyer, Josmeyer, Lorentz,, Bott-Geyl en Schlumberger.

Hoewel de Elzas sedert de laatste oorlog toch echt Frans is, klinken heel veel namen en plaatsen zeer Duits. Dorpjes met duitse namen als Hunawihr, Bergheim en Turckheim klinken op zijn Frans uitgesproken heel grappig. Zo ook de namen van een aantal producenten. Kijk maar naar de opsomming hierboven.

Begin maart is het bij veel wijnboeren open huis en kan men de ‘nieuwe wijnen’ proeven. Zoals elk jaar bezochten we ook dit keer weer de proeverij bij Zind Humbrecht.

De naam Zind Humbrecht
Zij heette: ‘Zind’ en hij heet ‘Humbrecht’. En toen Leonard met Genevieve trouwde in 1959 werd de naam samengetrokken.
De familie heeft een groot aantal verschillende percelen in bezit. Overigens is men al actief sinds 1620.

Men is voor een stukje eigenaar van de hellingen genaamd: Hengst, Brand, Rangen en Goldert. Die namen kunnen dus bij andere producenten op de fles voorkomen.
Verder wordt er geproduceerd op de Rotenberg, Herrenweg en Heimbourg. Hoewel dit geen ‘grand cru’ gebieden zijn, komen er hele mooie en vooral betaalbare wijnen vandaan.

Noemenswaard zijn ook drie ommuurde wijngaarden, ‘clos’ op zijn Frans. Zo’n muur beschermd natuurlijk met name tegen de wind. We noemen de Clos Windsbuhl, de Clos Hauserer en de Clos Jebsal.

Biodynamisch
Zoon Olivier Humbrecht is al jaren een belangrijke voorvechter van biodynamische wijnbouw. Dat gaat bij hen heel ver. Zo begraaft men koeienhoorns met mest om de grond te ‘vitaliseren’.
En zo worden sommige stukken grond nog met paardekracht bewerkt en niet met machines. Machines geven de druivenstokken immers maar stress.



Graag verwijs ik naar een eerder artikel waar we vertellen waarom de stand van de maan van belang is bij het oogsten. Het liefste doe je dat bij afnemende maan, want dan is de sapstroom in de druivenstokken ahw naar beneden.

Dit maakt hun wijn natuurlijk duurder, maar ook los daarvan staat de kwaliteit buiten kijf.

Zind Humbrecht staat voor een filosofie.

Proeverij Zind Humbrecht 2009 - 8 maart 2011

Het jaar 2009 heeft in de Elzas heel andere wijnen opgeleverd dan bijvoorbeeld de jaren 2007 en 2008. Dat komt vooral door het weer. Al vrij vroeg hadden we veel zon. Het jaar doet een beetje denken aan het (te) zonnige 2003.

Ze maken bij Zind Humbrecht ongelofelijk veel verschillende wijnen. Marketing technisch misschien wel te veel …
Natuurlijk kan je niet alles tegelijk plukken en persen. Er gaat dus een enorme planning aan vooraf. En voor sommige druiven wordt de pluk op het laatste moment uitgesteld als het regent.
En nog even over dat persen, dat doen ze langzaam en grondig 12 tot 14 uur per bak druiven is geen zeldzaamheid.

Olivier Humbrecht hield in 2009 in een Blog bij hoe de oogst verliep. Op 7 september begonnen ze met de Pinot Noir Wintzenheim en daarna volgde op 8 september de Pinots Blancs en Auxerrois du Herrenweg. Dat gaat dan zo door tot 16 oktober de Pinots Gris, Gewurztraminer au Windsbuhl en de Gewurztraminer au Rangen, naar binnen mochten.

Ik heb bij de proeverij op 8 maart jl. niet alles geproefd, maar beschrijf nu een paar interessante wijnen uit het enorme scala. Ik vond het leuk om steeds twee wijnen te vergelijken en dan ook de niet-grand cru’s daarbij te betrekken. Ik nam daarvoor Heimbourg.

Pinot noir:
Hoewel dit niet de belangrijkste druif uit de Elzas is, vind ik het toch altijd leuk om te proeven.
Ik vergelijk de Pinot Noir Wintzenheim 2009 met de Pinot Noir Heimbourg 2009.
In beide jonge wijnen proef je natuurlijk de zuren, de tannines. Het zijn allebei toch al evenwichtige wijnen. De Heimbourg is wat fruitiger denk aan kersen en heeft ook iets gerookts. Het zijn wijnen die je minimaal een jaar moet laten liggen, omdat nu de zuren bij de afdronk overheersen en afdoen aan het totaal. Je kunt ze rustig tot 2020 bewaren.

Riesling
Ik vergelijk de Riesling Clos Haüserer 2009 met de Riesling Heimbourg 2009.
De Clos Hauserer heeft de naam goed te scoren in warme jaren. Dat was in 2003 het geval en zou nu ook terug te vinden moeten zijn. En dat is ook zo! Een complexe neus vol mineralen. Hij is verrassend lief, met een toon van vanille en een beetje vettig. Lange afdronk, afijn, zo hebben we ze graag. Het is een wijn die zich door de jaren nog zal ontwikkelen en die je volgens Humbrecht tot 2024 kunt bewaren.
Riesling Heimbourg 2009. Een krachtige rijke Riesling minder complex en minder lief dan de Hauserer, maar echt een wijn met een handtekening, met karakter. Volgens het boekje: bewaren tot 2019.

Pinot gris
Ik vergelijk de de Pinot Gris Rotenberg 2009 met de Pinot Gris Heimbourg 2009
Pinot gris kan soms ‘gewoon’ zoet zijn. Heel interessant en eigenlijk het lekkerste vind ik een Pinot Gris die behalve dat ie naar naar peren, abrikozen of honing smaakt, ook een zuurtje en iets droogs heeft.

Dat vind je bij Zind Humbrecht. Bijvoorbeeld de Pinot Gris Rotenberg 2009 en vooral de Pinot Gris Heimbourg 2009. De Rotenberg heeft een prachtige kernige neus. Je ruikt een zweem van noten. In de mond proef je duidelijk die combinatie van abrikozen en dat zuurtje.

Kennelijk geeft Heimbourg kracht en karakter. Ten opzichte van de Rotenberg is ie mineraler, wat harder. Die mineraliteit zal zich de komende jaren nog verder ontwikkelen.

En verder …
We proefden ook de nodige Gewurztraminers. Daar heb ik echter de laatste tijd zoveel over geschreven, dat ik er later op terug kom.
Zind Humbrecht is niet goedkoop. Maar men biedt veel kwaliteit vanuit een enorme gedrevenheid. Als u de kans krijgt zou ik zeker eens een fles proberen.