Biologische en biodynamische wijnmakers

Biologische en biodynamische wijnmakers zien we relatief veel in de Elzas. Bijvoorbeeld bij Zind Humbrecht. Alle wijnbouw gebeurt hier op biologisch-dynamische wijze: geen kunstmest, geen herbiciden, pluk met de hand (geen tractoren die de toplaag verdichten), etc. Dit vereist heel veel aanpassing omdat wijnbouw in principe een monocultuur is en daarmee extra vatbaar voor ziekten en plagen.

Een leuk artikel vond ik in de Caterer & Hotelkeeper; u vindt het hieronder.

If I told you that a biodynamic winemaker takes the flower heads of yarrow, fermented in a stag's bladder, and applies them to compost, or that he ferments oak bark in the skull of a domestic animal, you would think he was a bit nuts, wouldn't you? That's why people don't shout about it - it's just too weird.
But such processes seem to work. Some of the world's greatest wine producers are already making wine biodynamically, and increasing numbers are dabbling in it, from California to Australia, Chile to South Africa, Italy to France - especially France.
So what exactly is biodynamic winemaking? Good question. Let me say that many winemakers who do it don't fully understand it. "It's like Japanese: if you jump straight into it, it's too esoteric, too strange," says Alsace biodynamic winemaker André Ostertag.
Another convert, Dominique Lafon, from the great Meursault estate of the same name, adds: "At first you can't believe the stories that you hear, but once you see for yourself what is going on in the vineyard, you are more ready to accept it."

The term "biodynamic" translates roughly from its Greek roots as meaning "working with life energies". Biodynamic wines are those made from grapes grown following the principles of biodynamic agriculture, stemming from a series of lectures delivered by Rudolf Steiner (1861-1925), linking man, the earth and the cosmos.
Steiner believed: "It is impossible to understand plant life without taking into account that everything on Earth is actually only a reflection of what is taking place in the cosmos." The biodynamic farmer thus sees the farm in the context of a wider pattern of lunar and cosmic rhythms. No synthetic fertilisers or pesticides are used here instead, they use a range of special preparations (the aforementioned oak bark, etc) to boost the productivity of the soil. These are diluted, then applied in homeopathic quantities determined by the position and influences of the sun, moon and stars.

The height of the moon, for example, is crucial to the planting cycle. When the moon is descending, sap flows downwards and things don't grow as fast (including your hair, apparently - so it's a good time to get it cut), making this the best time to plant young vines. But that, of course, depends on where you are in the signs of the zodiac. I told you it was weird.
The days in the biodynamic agricultural calendar are divided up according to the signs of the zodiac. There are root days (earth signs - Taurus, Virgo, Capricorn), leaf days (water signs - Cancer, Scorpio, Pisces), flower days (air signs - Gemini, Aquarius, Libra) and fruit days (fire signs - Leo, Sagittarius, Aries). If you plant your potatoes on a root day in a falling moon, you'll have a perfect crop - or something like that. This is organic farming with knobs on.
It sounds mysterious, I know, but grape growers who have embraced the system report great improvements in the health of their vineyards, while winemakers claim to produce cleaner, more vibrant wines.
Lafon, who first started experimenting with biodynamics more than 10 years ago, says: "You see better growth in the vineyard - longer shoots, with roots that go really deep. I saw a vineyard that was almost dead double its crop after being farmed biodynamically."
And he declares: "Our fruit is riper, more intense, and better balanced in terms of acidity, with a more even crop. And all of us have felt that there's more energy in the wines - in the whites, especially."

There are more than 20 producers in Burgundy who are into biodynamics, but Alsace boasts more than anywhere else in the world. "I guess it's a question of geography - Steiner's influence along the Rhine," explains Ostertag, who first experimented with it in 1997.
He, too, saw a virused vineyard spring back to life with biodynamics. "I was so impressed, I had to try it," he says. "It became less and less strange as I went along, though I can't explain why it works. Even scientists don't understand how it works. It's not rational, and I'm a really rational person. I don't think about it too much, I just do it."
You'll have to do your homework to search out biodynamic producers - most don't exactly shout about it (it's a spiritual thing, rather than a marketing thing), and give no indication on the back labels. Those that do so open up another can of worms, as very few growers are certified biodynamic (Demeter, a certified trademark of the Biodynamic Agricultural Association, is the main certifying body in the UK).
You could always search out Frederic Grappe. He runs Dynamic Vines, the first wine supplier to concentrate on biodynamic wines. His name might be familiar to many in the industry - he was formerly head sommelier at both Orrery and Roussillon restaurants in London. He has about 70 biodynamic wines on his books, from 18 different producers - all French, except one from Spain. And, yes, his on-trade accounts are mostly top-end, so far.
Grappe says: "I feel that these wines really need to be explained, so I need passionate people buying them, with serious lists." That said, one of his biggest customers is a modest French bistro, La Trouvaille, off London's Carnaby Street, whose co-owner, Guillaume Siard, is now a huge fan of biodynamic wines and lists 85 of them on his 100-bin list.
The bistro didn't start out that way, however. "When we opened eight years ago," Siard says, "we specialised in wines from the South of France, but we realised that most of the wines that we had chosen for the list were made organically or biodynamically. I am drawn to wines that have pure flavours, a vibrancy, balance and authenticity - which these have. But you need to choose carefully. Just because the wines are organic and biodynamic doesn't mean they are good."
He does attempt to explain biodynamics on his list, but to keep things simple he marks each wine with an "N" for natural. He explains: "It's much easier that way, as some aren't certified organic or biodynamic, and some are."

Grappe has lots of explaining to do, but most people get it, he says. "Restaurant wine buyers are becoming increasingly bored with the globalisation of wines - the lack of identity and character," he believes. "Biodynamic wines are just so much more authentic - closer to the area they come from."
This is what drew him to biodynamic wines in the first place. "My palate was just moving closer and closer to these kinds of wines," he explains. "It's not just about the wines, either, it's about the people behind it. And there are more and more winemakers moving in this direction. In France, they were seen as complete freaks up until five years ago. Some people still think that."
You can't really blame them. Biodynamic winemaking has provoked a fair amount of scepticism, especially in the scientific community, who are put off by its rather esoteric, cultish image. And no full studies have been conducted yet, which would help its wider acceptance.

Nobody can say for sure how biodynamics contributes to these wines. There aren't any non-biodynamic wines made by the same producers in the same way to compare them against, and the practice has picked up only in the past 10 years.
Biodynamic agriculture is tricky and precise, and requires an enormous commitment from the winemaker, but the fact remains that some of the best vineyards - and vegetable gardens - in the world are biodynamic.


Source: Caterer & Hotelkeeper

Kientzheim, Confrérie en 007.

Het kasteel van Kientzheim (Conesheim) wordt al genoemd rond het jaar 785. (NB. De link geeft u een blik op Kientzheim met Google Earth.)
Verschillende heren van Hohlandsberg (huis van Habsburg) bewoonden het landgoed in de middeleeuwen. In de 16e eeuw werd Kientzheim eigendom van Lazarus von Schwendi. Hij was het die hier de Tokay introduceerde.
In Kientzheim zien we onder meer de overblijfselen van een Romeinse villa en last but not least het kasteel van Schwendi, dat tegenwoordig behoort aan de "Confrerie Saint-Etienne d'Alsace".
U kunt hier kennismaken met Elzaswijnen en eventueel zelfs het kasteel afhuren voor een feest oid.

Van de website: En 2007, la Confrérie a retenu les dates et les thèmes suivants :

Samedi 2 juin 2007 Chapitre de la Vigne en fleur « 7 Péchés capitaux »
Samedi 16 juin 2007 Chapitre de l’Eté « 7 Cépages d'Alsace »
Samedi 8 septembre 2007 Chapitre d’Automne « OO7 »
Samedi 22 septembre 2007 Chapitre des Vendanges « 7 Merveilles du monde »
Lundi 26 novembre 2007 Chapitre des Métiers de Bouche « 7 Jours de la semaine »

Proeverij Zind Humbrecht 2006 - 10 maart 2008

Op 10 maart jl waren we te gast bij Zind Humbrecht om een aantal wijnen van 2006 te proeven. We proefden o.m. diverse: Pinot Gris, Gewurztraminer en Muscat wijnen. Prachtige wijnen stuk voor stuk. En natuurlijk een aantal Vendange Tardives en Rieslings.

Voor ons is de ZIND van Zind Humbrecht geen typische Elzaswijn. Maar daarom niet minder plezierig. Hij wordt gemaakt van 65% Chardonnay en 35% Auxerrois en verbouwd op kalkrijke grond. We proefden een droge, ietwat lichte fruitige wijn.

Zoals u weet geeft de grondsoort (terroir) een belangrijke bijdrage aan de smaak van een wijn. Kalk, graniet, loss, etc geven elk hun eigen bijdrage aan de smaak.
Percelen die de regen goed kwijt kunnen laten de druiven ahw sterker smaken; de suikers blijven beter bewaard en worden minder verdund.

Bij Zind Humbrecht kan men o.m. veel verschillende Rieslings proeven en kopen. Van droge, zure zeer kernachtige wijnen tot bijna honingachtige lieve wijnen. (Vendange Tardives) Men maakt bij Zind Humbrecht ook mixes van (bijvoorbeeld) Rieslings, maar afkomstig van verschillende percelen.

De zeer jonge wijndruiven van de Grand Cru Brand worden via de cooperatie Turckheim verkocht. Deze en andere Turckheim Rieslings en wijnen zitten bij ons standaard in de proeverijen. Van de jaargang 2006 is ook een Vendange Tardive gemaakt.
Deze Riesling is beslist een aanrader. Hij is fruitig en expressief.

De Riesling Brand 2006 van Zind Humbrecht zelf is zeer bijzonder. Een zeer rijke wijn (pourriture noble!) met een prachtige neus. Fruit, honing, ciderachtig, een prachtig complex palet. Een wijn die je langer open kunt laten staan. Hoe meer zuurstof hij krijgt, hoe meer aroma’s zich ontwikkelen.
Dit is een wijn die vanaf 2016 op zijn hoogtepunt is. En die je kunt bewaren toch 2036.... zeggen ze bij Zind Humbrecht. Wow dan ben ik langzamerhand een oude man. Met een mooi vooruitzicht, dat wel...

Blindproevers selecteren Elzaswijn bij asperges

Op initiatief van het Belgische gratis maandblad Horeca Bulletin, dat sinds drie maanden ook in Oost- Vlaanderen circuleert, koos een select gezelschap blindproevers in Hotelschool Tweebruggen de meest passende wijn bij asperges. Nipte winnaar werd een Pinot Blanc uit de Elzas, ingevoerd door het bekende Gentse wijnhuis Van Den Bussche in de Vlaanderenstraat. Een fles kost een kleine 7 euro.Geen echte verrassing dus, want Elzaswijnen horen bijna traditioneel bij asperges en mosselen.

Maar Van Den Bussche scoorde ook een derde plaats met zijn tweede inzending, een zachte Pisano met fruitige nasmaak uit Uruguay. Tweede werd de Spaanse Chardonnay Arco del Castillo, een product van Castillo uit Aalst.

De proevers kwamen op uitnodiging van redacteur Jan Vermeersch van Horeca Bulletin uit het horecawezen en Gentse Feestenorganisaties.
Ze proefden acht wijnen en degusteerden vier bereidingen met asperges die met terechte trots werden aangeboden door de leerlingen van de Hotelschool.

Katholiek of protestant: twee stijlen van wijn maken

Onderstaand artikel kwam ik tegen op wijnerij.web-log.nl:
NB. 'Ik' is de schrijver 'Ed'.

"Enige jaren geleden las 'ik' ergens een mooie vergelijking tussen twee stijlen van wijn maken in de Elzas. De zogenaamde Katholieke en Protestantse stijl.
De Katholieke stijl met Barokke, uitbundige wijnen, met een heel uitgebreid smaakpallet, vaak in combinatie met een klein zoetje. Dit in tegenstelling tot de Protestantse stijl, waar de wijnen ingetogen, zuiver, strak, en droog gevinifieerd worden.
Een voorbeeld van de Katholieke school is Domaine Zind Humbrecht en volgelingen, terwijl typische exponenten van de Protestantse stijl Hugel & Fils en Domaine Trimbach genoemd mogen worden.

Of bovengenoemde vergelijking hout snijd, zou ik niet durven te zeggen, maar ik vond het wel een mooie typering voor de verschillende wijnstijlen in de Elzas.

Kwaliteit, traditie en ervaring zijn de typische kenmerken van Domaine Trimbach, maar ook van conculega Hugel & Fils. Zij doen absoluut geen concessie aan de gangbare trend in de Elzas, om steeds zoetere wijnen te maken.

In het blad Proefschrift, sprak Etienne Hugel van Hugel & Fils geringschattend over de 'suikerclub', doelend op die producenten die achter de commercie op korte termijn aanlopen en zoete, inhoudloze of karakterloze Elzaswijnen produceren."

Begin maart gaan wij van JoliSoleil 2007 wijnen proeven bij Zind Humbrecht. Ik zal er een protestantse fles van Trimbach of Hugel naast zetten. Benieuwd of de vergelijking op gaat.
Tjee, zijn we nu katholiek of protestant ...

Wijnbeurs 15-19 februari 2008 - kort verslag 2

Pomerol en Pauillac wijnen blijven voor ons het summum. We proefden twee Pomerols (2004 en 2005) van Vignobles Michel Coudroy: Chateau de maison neuve. Gelijk maar wat bestellen, prima !!

Verder spraken we met de familie De Fontenay al sinds 1400 als wijnboer actief. Hun Cotes de Castillon smaakte veelbelovend. Het Chateau Castegens en 'mijnheer en mevrouw zelf (foto)' zien er prachtig uit.

Wijnbeurs 15-19 februari 2008 - kort verslag

Op de wijnbeurs die onlangs in Straatsburg werd gehouden hebben we alle Elzas stands bezocht. We proefden wijnen (vooral Rieslings en Cremants) en spraken met de mensen van:
- Domaine Mittnacht – Klack ; http://www.mittnacht.fr/
- Domaine de l’Orient – Gerard Weinzorn et Fils
- Vins d’Alsace Hausherr ; Hubert & Heidi (zie foto)
- Andre Hartmann
- Serge & Gerard Hartmann
- Domaine Fleischer – fruchtige Riesling http://www.domaine-fleischer.com/
- Vins Spitz & Fils
- Rene Koch & Fills http://www.vin-koch.fr.st/

Een paar uitschieters zijn er natuurlijk altijd. De verschillende Grand Cru’s zullen de komende tijd bij ons op tafel staan en nader aan de tand worden gevoeld..
Grappig blijven alle namen van de verschillende stukjes land en hellingen (Herrenberg, Brand, Steinert, etc. ) Terroir blijft natuurlijk enorm belangrijk voor de uiteindelijke smaak van de wijn.

We gingen nog even vreemd bij Pomerol en Pauillac. Daarover later meer!

Seminars Alsace wijnen 2008 – Programma

Vele vragen worden gesteld:

› Aroma van witte bloemen of exotische vruchten?
› Wat is een vin de terroir?
› Waarom zijn er zoveel druivenrassen in de Alsace?
› Past een witte wijn bij vlees?
› Kunnen Alsace wijnen lang bewaard worden?
› Wat is het verschil tussen een Riesling en een Sylvaner?
› Wat is de méthode traditionnelle?

Om dit soort vragen te kunnen beantwoorden heeft de Interprofessionele Raad van de Alsace wijnen het Seminar voor Alsace wijnen in Colmar opgericht. Dit seminar richt zich zowel tot het grote publiek als tot professionals in de distributie en de horeca en behandelt heel diverse thema’s om de rijkdom van onze wijnen en de veelheid aan genoegens die zij bieden te illustreren.

Het Seminar voor Alsace wijnen nodigt u uit om uw proefkennis te verdiepen, uw kennis over Alsace wijnen te verrijken, u te verbazen over de wijn-/spijscombinaties tijdens een diner/proeverij of tijdens het weekend op ontdekkingstocht te gaan in de wijngaard via de beroemde Route des Vins d’Alsace.

Seminars Alsace wijnen 2008 – Programma
>15-16/03/2008
>5-6/04/2008
>26-27/04/2008
>30-31/05/2008
>30-31/08/2008 (Engels)
>17-18/10/2008
>14-15/11/2008

Tarieven: 295,- voor 2 dagen incl. BTW. Zonder overnachting.Voor informatie of inschrijving, vul bijgaand formulier in of neem contact op met Laurence Wipff, “Ecole des Vins d’Alsace” van het Conseil Interprofessionnel des Vins d’Alsace via tel. +33 3 89 20 16 20.